လူထုက်န္းမာေရး (ငွက္ဖ်ားေရာဂါအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ )

ငွက္ဖ်ား ေရာဂါသည္ ကြ်န္ေတာ္တို့ ျမန္မာ ႏိုင္ငံအပါအဝင္၊ ကမၻာ႕ႏိုင္ငံ မ်ားတြင္ ႀကီးမားစြာ ဒုကၡ ေပးလ်က္ ရွိသည္။ ငွက္ဖ်ား ေရာဂါ ေၾကာင္႕ မေသ သင္႕ေသာ သူမ်ား ေသဆံုး ခဲ႕ၾက ရပါသည္။ ႏွစ္စဥ္ ႏွစ္တိုင္း၊ တစ္ကမၻာလံုးရွိ ျပည္သူမ်ားႏွင္႕ တပ္မေတာ္သားမ်ားကို ၿခိမ္းေျခာက္လ်က္ ရွိပါသည္။

ငွက္ဖ်ားေရာဂါအတြက္ ေနာက္ဆံုးေပၚေခတ္မီေဆးဝါးမ်ား ေပၚလာ ေသာ္ လည္း ေသဆံုးျခင္း၊ အားအင္ခ်ိနဲ့ျခင္း မ်ား ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိပါသည္။ အဘယ္ ေၾကာင္႕ဆိုေသာ္၊ ကာကြယ္နည္းမ်ားကို လိုက္နာေဆာင္ရြက္မႈအားနည္းျခင္းႏွင္႕ ထိေရာက္စြာကုသမႈမရွိျခင္းေၾကာင္႕ျဖစ္ပါ သည္။

ငွက္ဖ်ားတိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္း မ်ားတြင္ ျပည္သူတစ္ရပ္လံုးပါဝင္မႈနည္း ျခင္း ေၾကာင္႕ လည္း ျဖစ္ပါသည္။

**ငွက္ဖ်ားျဖစ္ေစေသာအေၾကာင္း အရင္း**
ငွက္ဖ်ားေရာဂါသည္ စိမ္႕ေရ၊ စမ္း ေရေသာက္ျခင္း၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ ကြ်ဲေကာ သီးစား၍မဟုတ္ပါ။ အဓိကအားျဖင္႕ ျခင္ ကိုက္ျခင္းေၾကာင္႕ ကူးစက္တတ္ေသာ ေရာဂါျဖစ္ပါသည္။ ငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုး သယ္ေဆာင္လာေသာ အေနာ္ဖီလီျခင္မ ကိုက္ျခင္းေၾကာင္႕ လူနာမွ အျခားသူထံ ေရာဂါကူးစက္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ထိုျခင္မ သည္ ေနဝင္ခ်ိန္မွ နံနက္မိုးေသာက္ အ႐ုဏ္တက္အတြင္း (အထူးသျဖင္႕ ည အခ်ိန္)၌ လူကို ကိုက္ေလ႕ရွိပါသည္။

(၂) ငွက္ဖ်ားေရာဂါကိုျဖစ္ေစ ေသာ ေရာဂါပိုးမ်ား
အဓိအားျဖင္႕ ၄ မ်ိဳးရွိပါသည္။ ၄င္း တို့မွာ ပလက္စမိုးဒီယမ္ (ဖယ္စီပရမ္၊ မေလးရီေရး၊ အိုေဗးႏွင္႕ ဗိုင္းဗတ္)တို့ျဖစ္ ပါသည္။ ပလက္စမိုးဒီယမ္ ဖယ္စီပရမ္ သည္ အျဖစ္အမ်ားဆံုးႏွင္႕ အျပင္းအထန္ ဆံုး အမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါသည္။ ေသဆံုးမႈ လည္း အမ်ားဆံုးျဖစ္ပါသည္။

(၃) ငွက္ဖ်ားေရာဂါလကၡဏာမ်ား

ငွက္ဖ်ားေရာဂါလကၡဏာမ်ားသည္ ငွက္ဖ်ားေရာ၈ါပိုးကို ျဖစ္ေစေသာ ေရာဂါ ပိုးအမ်ိဳးအစားေပၚတြင္ မူတည္ပါသည္။ေရာဂါပိုးရွိေသာ

ျခင္ကိုက္ၿပီး ၁၀ ရက္မွ ၂၁ ရက္အတြင္းျဖစ္တတ္ပါသည္။ သို့ ေပမယ္႕ ၄င္းရက္မ်ားထက္လည္း ပို၍ ၾကာႏိုင္ပါသည္။ ငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုးကူးစက္ ခံရျခင္းမရွိေသးေသာကေလးမ်ား၊ ငွက္ ဖ်ားေပါေသာ ေဒသတြင္ရွိေသာသူမ်ားႏွင္႕ ငွက္ဖ်ားေဒသသို့ ခရီးသြားသူမ်ားတြင္ လကၡဏာမ်ားကို ေတြ႔ရွိႏိုင္ပါသည္။ အမ်ားဆံုးေတြ႔ရွိရေသာ လကၡဏာ မ်ားမွာ ဖ်ားျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ ခ်မ္းတုန္ျခင္းႏွင္႕ ေခြ်းထြက္ျခင္းတို့ျဖင္႕ ဆက္ႏြယ္မႈရွိပါ သည္။ ဖယ္စီပရမ္အမ်ိဳးအစားသည္ အဖ်ားတက္ခ်ိန္ မမွန္ပါ။ ဗိုင္းဗတ္သည္ တစ္ရက္ျခားမွန္မွန္ဖ်ားတတ္ၿပီး၊ မေလးရီ ေရးသည္ ႏွစ္ရက္ျခား တစ္ခါဖ်ားတတ္ပါ သည္။ အျခားလကၡဏာမ်ားမွာ ကိုယ္ လက္မအီမသာျဖစ္ၿပီး ေနထိုင္မေကာင္း ျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ေခ်ာင္း ဆိုးျခင္း၊ အန္ျခင္း (သို့မဟုတ္) ဝမ္းအနည္းငယ္ ေလွ်ာျခင္းတို့ျဖစ္ပါသည္။

(၄) ငွက္ဖ်ား၏ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးမ်ား
ငွက္ဖ်ား၏ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳး မ်ားေၾကာင္႕ ျပင္းထန္စြာခံစားရၿပီး ေသဆံုး ႏိုင္ပါသည္။ ゞင္းတို့မွာ

(က) ျပင္းထန္စြာ ေသြးအားနည္းျခင္း

(ခ) ဆီးထဲတြင္ ေသြး ပါျခင္း

(ဂ) ငွက္ဖ်ားပိုးဦးေႏွာက္ထဲဝင္၍ သတိလစ္ေမ႕ေျမာျခင္း

(ဃ) ခႏၶာကိုယ္ အႏွံ့အျပားတြင္ ေသြးခဲ၍ ေသြးခဲရွိ ေရာဂါ ပိုးမႊားမ်ား ခႏၶာကိုယ္တစ္ခုလံုးသို့ ျပန့္ က်ဲျခင္းႏွင့္ အလိုအေလ်ာက္ ေသြးယိုစီး ျခင္း

(င) ခႏၶာကိုယ္အတြင္းရွိ သတၱဳ ဓာတ္မ်ားမညီမွ်၍ အန္ျခင္း၊
ဝမ္းေလွ်ာ ျခင္း၊ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းႏွင္႕ ေခြ်းထြက္လြန္ျခင္း

(စ) အမ်ားအလြန္ႀကီးၿပီးတက္ျခင္းႏွင္႕ သတိေမ႕ျခင္း

(ဆ) ေသြးထဲတြင္ သၾကား ဓာတ္နည္းျခင္း

(ဇ) ပါရာဆိုဒ္ေရာဂါပိုးမ်ား ျပန့္ပြားျခင္း

(ဈ) ေရာဂါပိုးဝင္လြယ္ျခင္း (ဥပမာ- အဆုတ္ေရာင္ျခင္း၊ ဝမ္းပ်က္ ဝမ္းေလွ်ာျခင္း၊ အူေရာင္ငန္းဖ်ားေရာဂါ စသည္)

(ည) အသားဝါျဖစ္ျခင္းႏွင္႕ အသည္းေရာင္ျခင္း

(ဋ) ငွက္ဖ်ားေၾကာင္႕ ဝမ္းေလွ်ာဝမ္းပ်က္ျခင္း

(ဌ) ဇီဝတြင္းျဖစ္ ပ်က္မႈေၾကာင္႕ ေသြးတြင္ အက္ဆစ္ဓာတ္ မ်ားျပားပါဝင္ေနျခင္း

(ဍ) နာတာရွည္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါေၾကာင္႕ အားအင္ခ်ိနဲ့ ထံုက်ဥ္၍ လမ္းမေလွ်ာက္ႏိုင္ျခင္း

(ဎ) ေဖာေရာင္၍ အသက္ၾကပ္ေမာျခင္း

(ဏ) အဆုတ္ေရာင္ျခင္းႏွင္႕ လတ္တေလာ အဆုတ္ေကာင္းစြာပံုမွန္ျပန့္ကားမလုပ္ႏိုင္ ေသာေၾကာင္႕ အသက္႐ွဴျခင္း ခက္ခဲမႈ ေရာဂါလကၡဏာစုျဖစ္ျခင္း

(တ) လတ္ တေလာ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးျခင္းႏွင္႕

(ထ) (ေဘလံုး)သရက္ရြက္ႀကီးျခင္းႏွင္႕ ေဘးလံုးကြဲတတ္ျခင္းတို့ျဖစ္ပါသည္။

(၅) ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ားႏွင္႕ ငွက္ဖ်ား
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ားတြင္ ငွက္ဖ်ားျဖစ္ပါက ေသြးအားနည္းျခင္း၊ ေသြးထဲတြင္ သၾကားဓာတ္နည္းျခင္း၊ လတ္တေလာ အဆုတ္ေရာင္ျခင္း၊ ပါရာ ဆိုဒ္ပါးအေရအတြက္မ်ားျခင္းႏွင္႕ ငွက္ဖ်ား ပိုး ဦးေႏွာက္ထဲ ဝင္ေရာက္ျခင္းတို့ျဖစ္ တတ္ပါသည္။ ေသဆံုးမႈႏႈန္းသည္ ၂ဆမွ ၁၀ ဆထိမ်ားျပားတတ္ပါသည္။ သေႏၶသားမ်ားတြင္ ေမြးဖြားခ်ိန္တြင္ ခ်က္ျခင္း ေသဆံုးျခင္း၊ အခ်ိန္မတိုင္မီ ေမြးဖြားျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မျပည္႕ဘဲ ေမြးျခင္းႏွင္႕ မိခင္တြင္ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျခင္း တို့ ခံစားရႏိုင္ပါသည္။

(၆) ကာကြယ္ျခင္း

(က) တစ္ကိုယ္ရည္ကာကြယ္နည္း မ်ား
လူကို ျခင္ကိုက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္ ေဘာင္းဘီအရွည္၊ အက်ႌလက္ရွည္ႏွင္႕ လံုခ်ည္တို့ကို လံုလံုၿခံဳၿခံဳဝတ္ဆင္ရပါမည္။ ပိုးသတ္ေဆးစိမ္ျခင္ေထာင္ကို အသံုးျပဳ ၿပီး ညပိုင္းတြင္ အိပ္ပါ။ ခန္းဆီးလိုက္က မ်ားကို ပိုးသတ္ေဆးစိမ္ထားပါက ပို ေကာင္းပါသည္။ ျခင္မ်ားေနအိမ္ အေဆာက္အဦအတြင္းသို့ မဝင္ႏိုင္ရင္ တံခါးေပါက္ႏွင္႕ ျပတင္းေပါက္မ်ားတြင္ ျခင္လံုဇကာမ်ားကာရံထားသင္႕ပါသည္။ ညေနပိုင္းႏွင္႕ ညမိုးခ်ဳပ္အခ်ိန္မ်ား၌ အိမ္၊ ၿခံအျပင္ဘက္သို့ ထြက္ခြာျခင္းကို မျပဳ လုပ္သင္႕ပါ။ ညဘက္တြင္ ျခင္မကပ္ႏိုင္ ေစရန္ ေဆးရည္ (သို့မဟုတ္) ညႇစ္ေဆး ေတာင္႕မ်ားကို လိမ္းထားေပးပါ။ ျခင္ႏွိမ္ နင္းရန္အတြက္ ျခင္ေဆးေခြမ်ား သံုးေသာ္ လည္း အဆုတ္ေရာဂါမ်ားျဖစ္တတ္၍ သတိထားရပါမည္။ နႏြင္းမိႈင္းကဲ႕သို့ေသာ အလြယ္တကူရရွိႏိုင္သည္႕ ျခင္ႏိုင္ေဆးေခြ ကို အသံုးျပဳရပါမည္။

(ခ) လူထုပါဝင္လႈပ္ရွားျခင္း
ငွက္ဖ်ားေရာဂါကာကြယ္ႏွိမ္နင္း ေရးအတြက္ ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးသည္အဓိက အေရးပါေဆာင္ရြက္ရမည္႕အခ်က္ျဖစ္ပါ သည္။ သို့ျဖစ္ပါ၍ လူထုပါဝင္လႈပ္ရွားမႈ အျပင္ ျခင္ေပါက္ဖြားသည္႕ေနရာႏွင္႕ျခင္ ရွိေသာေနရာမ်ားကို ရွင္းလင္းရပါမည္။ ေရစီးေရလာေကာင္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ပါ။ ခ်ိဳင္႕ခြက္မ်ားကို ေျမဖို့ပါ။ ပတ္ဝန္းက်င္ သန့္ရွင္းျပဳျပင္ေရးမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ပါ။ ေရတြင္းေရကန္မ်ားတြင္ ေလာက္လန္းစား ငါးမ်ားထည္႕ျခင္းျပဳလုပ္ရပါမည္။ ခ်ံဳ၊ ႏြယ္ မ်ား ရွင္းလင္းပါ။

(ဂ) ကာကြယ္ေဆးတိုက္ေကြ်းျခင္း
မိခင္ႏွင္႕ ကေလး၏အသက္ အႏၲရာယ္ထိခိုက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ႏိုင္၍ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေဆးမ်ားကို ငွက္ဖ်ား ေရာဂါအျဖစ္မ်ားေသာ ေဒသတြင္ရွိေသာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ားကို တိုက္ေကြ်း သင္႕ပါသည္။ ငွက္ဖ်ားေရာဂါထူေျပာေသာ ေဒသသို့ ခရီးသြားမည္႕သူလည္း ကာကြယ္ ေဆးကို ႀကိဳတင္ေသာက္သင္႕ပါသည္။

(၇) အႀကံျပဳခ်က္
ကာကြယ္ျခင္းသည္ ကုသျခင္း ထက္ပိုေကာင္းသည္}ဆိုသည္႕အတိုင္း၊ ကာကြယ္နည္းမ်ားကို လိုက္နာေဆာင္ရြက္ ပါ။ ငွက္ဖ်ားေရာဂါထူေျပာေသာ ေဒသမွ ျပန္လာခဲ႕ပါက ငွက္ဖ်ားပိုးရွိမရွိစစ္ေဆး ပါ။ ရွိပါက အစြမ္းထက္ေသာ ငွက္ဖ်ား ေဆးမ်ားျဖင္႕ ထိေရာက္စြာကုသပါ။ ငွက္ ဖ်ားျဖစ္ပြားရာေဒသတြင္ ေနထိုင္သူမ်ား သည္ မေပါ႕ဆဘဲ၊ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္း မ်ားျဖင္႕ ကုသမႈခံယူပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္မ်ား ငွက္ဖ်ားမျဖစ္ပြားေအာင္ ႀကိဳ တင္ ကာကြယ္ပါ။ ကေလးတစ္ဦးဖ်ား ပါက ငွက္ဖ်ားကိုလည္း မေမ႕သင္႕ေၾကာင္း အႀကံျပဳအပ္ပါသည္။

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=422833684481135&set=a.3510477149930